Discriminatie is strafbaar. Degene die zich hier schuldig aan maakt, kan veroordeeld worden door de rechter. Daarnaast kan ook mediation echter een belangrijke rol spelen bij discriminatie op de werkvloer. De mediators van Dé ArbeidsMediator kunnen hierbij helpen, door middel van ‘herstelmediation’. Daarbij gaan degene die gediscrimineerd is en degene die daarvoor verantwoordelijk is, samen een mediationtraject in, om te werken aan het herstel van de relatie.

Heeft u als werknemer last van discriminatie op het werk en wilt u dit bespreekbaar maken en wellicht werken aan herstel van de relatie? Er is altijd een mediator van Dé ArbeidsMediator bij u in de buurt waarmee u contact kunt opnemen voor advies.

Wat is discriminatie op de werkvloer?

Iedere werknemer heeft recht op gelijke behandeling en op een werkplek zonder discriminatie. Dat betekent dat zaken als geslacht, leeftijd, huidskleur, geloofsovertuiging, seksuele voorkeur, handicap of politieke voorkeur geen rol zouden mogen spelen. Dat klinkt simpel, maar de praktijk is vaak weerbarstiger.

Zo is het niet altijd duidelijk of aantoonbaar dat er daadwerkelijk sprake is van discriminatie. Er zijn tal van situaties denkbaar waarbij een werkgever of leidinggevende voor een bepaalde promotie of functie moet kiezen tussen twee of meerdere werknemers. De werkgever kan zijn of haar keuze wellicht verklaren op basis van kwaliteiten, kennis of ervaring. Maar de werknemer die aan het kortste eind trekt kan desondanks – al dan niet terecht – wél het gevoel hebben dat bijvoorbeeld zijn of haar geslacht, leeftijd of huidskleur een rol speelden bij de beslissing.

Daarnaast is het niet altijd voor iedereen duidelijk wanneer er sprake is van discriminatie. Een opmerking over bijvoorbeeld geloof of geslacht kan voor de één humoristisch zijn, terwijl het voor een ander zeer aanstootgevend is. Zeker wanneer dit structureel gebeurt, kan er sprake zijn van discriminatie op de werkvloer, terwijl dit door veel betrokkenen niet zo ervaren wordt. Discriminatie vindt dan ook niet altijd bewust plaats.

Voorbeelden van discriminatie op de werkvloer

Desondanks gebeurt het nog veel te vaak dat er daadwerkelijk discriminatie of racisme op de werkvloer plaatsvindt. Een werknemer met een donkere huidskleur die het structureel moet ontgelden met ‘grappen’ van zijn collega’s. Een vrouw die net bekend heeft gemaakt dat ze zwanger is en plotseling geen contractverlenging krijgt. Een oudere werknemer die niet meer zo goed mee kan komen en door de leidinggevende ‘weggepest’ wordt. Een bedrijf waar vrouwen gemiddeld minder betaald krijgen dan mannen, terwijl ze wel ongeveer hetzelfde werk doen. Het zijn allemaal voorbeelden van discriminatie op de werkvloer.

Discriminatie op de werkvloer heeft grote gevolgen

Voor werknemers die te maken hebben met discriminatie op het werk, kunnen de gevolgen groot zijn. In de eerste plaats zijn er de professionele consequenties voor de loopbaan van de betrokken werknemer. Wanneer iemand vanwege discriminatie bijvoorbeeld telkens een promotie misloopt, heeft dat rechtstreeks gevolgen voor zijn of haar inkomen en verdere doorgroeimogelijkheden.

Minimaal net zo belangrijk zijn echter de mentale gevolgen van discriminatie of racisme op de werkvloer. De persoonlijke waardigheid en mentale integriteit van de persoon die gediscrimineerd wordt, wordt aangetast. Discriminatie op het werk kan leiden tot onder meer gevoelens van angst, onveiligheid en minderwaardigheid, slaapproblemen, ziekte en langdurige uitval.

Wat Dé ArbeidsMediator kan doen bij discriminatie op de werkvloer

De mediators van Dé ArbeidsMediator kunnen helpen wanneer er – mogelijk – sprake is van discriminatie en/of racisme op het werk. Discriminatie is strafbaar, dus degene die gediscrimineerd wordt kan hiervan aangifte doen, met mogelijk een gerechtelijke strafprocedure tot gevolg. Tegelijk kunnen de betrokkenen er óók voor kiezen om een mediationtraject te beginnen. Een strafzaak en mediation kunnen naast elkaar bestaan. Het ene proces is geen vervanging van het andere. Door te kiezen voor mediation, geeft degene die gediscrimineerd wordt niet het recht op om alsnog aangifte te doen.

Of er nu wel of geen aangifte gedaan wordt, in veel gevallen blijven degene die gediscrimineerd wordt en degene die daarvoor verantwoordelijk is, ook in de toekomst met elkaar in aanraking komen. Mediation bij discriminatie op de werkvloer is dan ook vooral gericht op het herstel van de relatie tussen de betrokkenen. Dit proces heet ‘herstelmediation’. Het biedt degene die gediscrimineerd is, de ruimte om zijn of haar verhaal te doen en te vertellen wat de ervaringen met hem of haar gedaan hebben. Dat er naar diegene geluisterd wordt en dat zijn of haar ervaringen erkend en op waarde geschat worden, zijn belangrijke elementen van dat proces. De herstelmediation biedt de betrokkenen de kans om in de toekomst weer op een goede manier met elkaar om te gaan. Zowel degene die gediscrimineerd is, als de organisatie, kunnen het initiatief nemen om een mediator in te schakelen.

Voordelen van mediation bij discriminatie op de werkvloer

De voordelen van mediation bij discriminatie op de werkvloer, zijn voor alle betrokkenen groot. In de eerste plaats krijgt degene die er last van heeft gehad, erkenning voor wat hij of zij heeft meegemaakt en gevoeld. Dat kan helpen bij de verwerking van de ervaringen en biedt ruimte om verder te kunnen bij de organisatie.

Maar ook degene die het discriminerende gedrag vertoond heeft, heeft baat bij herstelmediation. Hij of zij heeft zich wellicht nooit gerealiseerd wat voor impact woorden of daden op een ander kunnen hebben. Die persoon kan door de mediation veel over zichzelf en een ander leren en wellicht een ‘prettiger mens’ worden. Daarnaast kan het bij een eventuele strafzaak positief werken wanneer de verdachte mee wil werken aan mediation of dit al heeft gedaan.

Ten slotte profiteert ook de werkgever van herstelmediation. Niet alleen heeft de organisatie belang bij gezonde verhoudingen op de werkvloer, ook kan de mediation imagoschade voorkomen. De betrokkenen spreken immers af dat de inhoud van de mediationgesprekken geheim blijft, waardoor het geval van discriminatie op de werkvloer niet wereldkundig wordt gemaakt.

Dé ArbeidsMediator is altijd bij u in de buurt

Discriminatie op het werk is een akelig fenomeen. Voor wie ermee te maken heeft, kan het een enorme stap lijken om het binnen een organisatie aan de kaak te stellen en bespreekbaar te maken. Maar als dat eenmaal gebeurd is, kan het een grote impact hebben. In de eerste plaats voor degene die last heeft gehad van discriminatie, maar ook voor de ‘dader’ en de organisatie als geheel. De mediators van Dé ArbeidsMediator kunnen helpen. Er is altijd een mediator bij u in de buurt.